Do góry

10| Przyjazny sąd, dostępny urząd

10.ai

Pan Kazimierz od śmierci żony jest sam. Brakuje mu „bratniej duszy”, z którą mógłby dzielić wolny czas. Dlatego pan Kazimierz zabrał się za załatwianie zaległych spraw rodzinnych i urzędowych. Nie zdawał sobie jednak sprawy, jak wiele będzie musiał poświęcić na to czasu i energii, przeraziły go procedury, formalności i terminy. Niewiele rozumiał z pism, które kierowali do niego urzędnicy i sądy. Był tak zmęczony i przestraszony, że przestał odbierać kolejne pisma i awiza. Zaniedbał sprawę dodatku mieszkaniowego, który mógł otrzymać, a także potwierdzenie swojego prawa do spadku po żonie, dzięki któremu mógłby zamienić mieszkanie na mniejsze, a więc tańsze.

10.1. Załatwianie spraw w urzędzie

Każdy z nas na różnych etapach życia ma doświadczenia związane z załatwianiem spraw urzędowych. Większość z nas nie lubi urzędów, uważając wizyty w nich za czasochłonne, męczące i irytujące.

Czy faktycznie zawsze nasza złość jest uzasadniona i wynika jedynie z postawy urzędnika oraz niedogodności samego urzędu? Może nie dość dobrze znamy swoje prawa i obowiązki? Świadomość uprawnień i umiejętność korzystania z nich mogłaby ograniczyć uciążliwość załatwiania spraw w urzędzie.

Czego więc możemy oczekiwać od urzędu?

Podstawowym aktem prawnym, regulującym sposób załatwiania spraw przez organy administracji publicznej jest ustawa Kodeks postępowania administracyjnego w skrócie określana jako k.p.a.

Przepisy k.p.a. zobowiązują urząd do tego, aby każda sprawa była załatwiana w sposób rzetelny i wnikliwy, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia interpretowane na korzyść obywatela. Kodeks postępowania administracyjnego mówi też, że przy rozpatrywaniu danej sprawy urząd powinien uwzględniać „słuszny interes” osoby składającej swoją prośbę, czyli każda sprawa, jeśli to tylko jest możliwe, powinna być rozpatrywana na korzyść osoby składającej prośbę, ale także uwzględniając dobro ogółu.

W trakcie postępowania przed urzędem mamy prawo żądać, żeby urzędnik szczegółowo poinformował nas o wszystkich okolicznościach, które będą miały wpływ na przebieg sprawy załatwianej przez dany urząd. Działania urzędu powinny zapobiegać poniesieniu przez nas szkody wynikającej z nieznajomości prawa.

W razie pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości, powinniśmy zwrócić się o wyjaśnienia do urzędnika, który jest zobowiązany takich wyjaśnień udzielić, a jeżeli zapytany urzędnik nie zajmuje się daną problematyką, powinien ustalić i wskazać nam kompetentną osobę.

Urząd jest zobowiązany do załatwienia naszej sprawy „bez zbędnej zwłoki”, tzn. jak najszybciej. Jednak warunkiem niezwłocznego załatwienia sprawy jest dostarczenie przez nas kompletu wymaganych dokumentów. O tym, jakie dokumenty należy złożyć powinien nas poinformować urzędnik zajmujący się załatwianiem spraw danego rodzaju.

Chcąc załatwić sprawę w urzędzie najlepiej zwrócić się ze swoją prośbą w formie pisemnej, tzn. złożyć w odpowiednim wydziale urzędu podanie opisujące naszą sprawę. Jeśli urzędnik nie będzie chciał przyjąć takiej prośby należy ją złożyć w kancelarii urzędu lub przesłać listem poleconym. Składając podanie, na kopii powinniśmy otrzymać potwierdzenie złożenia pisma. Wysyłając pismo listem powinniśmy zrobić to za potwierdzeniem odbioru, aby mieć dowód nadania wysyłki.

Podanie do urzędu możemy złożyć:

  • pisemnie,
  • za pomocą faxu, poczty elektronicznej,
  • za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej urzędu,
  • ustnie do protokołu.

Podanie wniesione przez nas w formie dokumentu elektronicznego powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym (zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach o podpisie elektronicznym). Datą wszczęcia postępowania w takim przypadku jest dzień wprowadzenia podania do systemu teleinformacyjnego organu administracji.

Pisząc podanie powinniśmy w nim zawrzeć:

  • swoje podstawowe dane tzn. imię i nazwisko, adres zamieszkania
  • dane instytucji do której pismo jest skierowane tzn. nazwa i adres instytucji
  • informację czego pismo dotyczy, opisujące sprawę i uzasadniające cel złożenia pisma
  • swój podpis.

Jeżeli podanie wnosimy ustnie do protokołu, powinniśmy je podpisać. Podpis powinien złożyć też pracownik, który sporządził protokół. Jeżeli w podaniu nie zostanie podany nasz adres do korespondencji i organ administracji nie ma możliwości ustalenia tego adresu, podanie pozostanie bez rozpoznania. Nasze podanie będzie też pozostawione bez rozpoznania, jeśli nie usuniemy w ciągu 7 dni braków wskazanych przez organ administracji.

W razie potrzeby do podania można załączyć kserokopie dokumentów, które potwierdzają treści zawarte w piśmie. Oryginały dokumentów zachowujemy. Przedstawiamy je do wglądu na żądanie urzędnika, który potwierdza zgodność kopii dokumentu z jego oryginałem.

Urzędy mają obowiązek zapewnić nam czynny udział w postępowaniu, czyli m.in. powinniśmy mieć możliwość składania dodatkowych wniosków oraz przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek i odpisów. Jeśli wymaga tego nasz interes, możemy od urzędu zażądać uwierzytelnienia naszych odpisów.

Urzędnik powinien poinformować nas, czy złożenie wniosku łączy się z koniecznością wniesienia opłaty skarbowej oraz podać jej wysokość.

Jeśli mamy problemy z załatwianiem spraw urzędowych samodzielnie, np. z powodu niepełnosprawności lub podeszłego wieku możemy powołać pełnomocnika, czyli wyznaczyć osobę, która będzie występować w urzędzie w naszym imieniu. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie. Nie ma ustawowego obowiązku potwierdzenia pełnomocnictwa u notariusza warto jednak wcześniej dowiedzieć się w danym urzędzie, czy wystarczające będzie własnoręcznie sporządzone pełnomocnictwo, czy jednak konieczne jest pełnomocnictwo poświadczone notarialnie.

Osoba niepełnosprawna, chora bądź w podeszłym wieku może też zwrócić się do sądu o wyznaczenie tzw. kuratora dla osoby niepełnosprawnej lub zwrócić się do placówki pomocy społecznej o pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych np. o przyznanie Asystenta Osoby Niepełnosprawnej.

Jeśli mamy uzasadnione pretensje do działania urzędu możemy składać petycje, wnioski i skargi. Przedmiotem skargi może być nienależyte wykonywanie obowiązków przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszanie naszych słusznych interesów a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

10.2. Terminy dla urzędu i obywatela

Zgłaszając się do urzędu, oczekujemy szybkiego i skutecznego załatwienia naszej sprawy. W tym oczekiwaniu mamy sojusznika – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujące m.in. terminy, w których instytucje powinny rozpatrzeć naszą sprawę i udzielić nam odpowiedzi.

Generalnie urząd jest zobowiązany załatwić zgłoszoną przez nas sprawę „bez zbędnej zwłoki”, to znaczy, jak najszybciej. Jednak niektóre sprawy wymagają wyjaśnień, przeprowadzenia dodatkowego postępowania i w takiej sytuacji urząd powinien udzielić nam odpowiedzi w terminie jednego miesiąca. Jeżeli nasza sprawa jest bardzo skomplikowana i urząd nie może jej rozpatrzyć w terminie miesiąca, to powinien nas o tym powiadomić, podać przyczyny zwłoki oraz ostateczny termin odpowiedzi (maksymalnie w ciągu 2 miesięcy od poinformowaniu nas o wydłużeniu terminu na odpowiedź).

Jeśli urząd nie przestrzega tych terminów i nie wiemy co się dzieje w naszej sprawie, to możemy złożyć zażalenie do organu wyższego stopnia. Jeśli takiego organu nie ma, to możemy wezwać urząd do usunięcia naruszenia prawa ze względu na nieterminowe rozpatrzenie naszej sprawy. W przypadku spraw rozpatrywanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekroczenie terminu dwóch miesięcy na wydanie decyzji może skutkować dla ZUS naszym odwołaniem do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Każdy z nas ma również prawo, przed podjęciem formalnych kroków, wystąpić na piśmie do urzędu z zapytaniem, na jakim etapie jest nasza sprawa i kiedy może zostać rozpatrzona.

Gdy urząd rozpatrzy naszą sprawę, powiadomi nas o swoim rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Jeśli nie zgadzamy się z jej treścią, możemy się od niej odwołać. Termin złożenia odwołania powinien być podany w pouczeniu. Najczęściej jest to 14 dni od daty otrzymania przez nas decyzji. W niektórych sprawach urząd wydaje jedynie postanowienia, na które możemy złożyć zażalenie. W takim przypadku termin jest krótszy bo wynosi tylko 7 dni.

Uwaga.aiUwaga!

Zawsze należy bardzo uważnie czytać całe pouczenie. Jeżeli nie rozumiemy jego treści albo mamy wątpliwości, dobrze jest się skonsultować z kompetentną instytucją, organizacją pozarządową, prawnikiem etc.

Bywają też takie sytuacje, w których nie ma decyzji, a rozstrzygnięcie następuje w formie uchwały zarządu gminy czy dzielnicy. Jeżeli uważamy, że uchwała narusza nasze prawa, możemy w terminie 30 dni od daty otrzymania przez nas pisma wezwać urząd do usunięcia naruszenia. Jeśli urząd nie zgodzi się na zmianę podjętej uchwały, możemy wystąpić do Sądu Administracyjnego ze skargą. Jeśli urząd nie odpowie na nasze wezwanie do usunięcia naruszenia, to w ciągu 60 dni od dowiedzenia się o podjętej uchwale możemy złożyć skargę do Sądu Administracyjnego.

Przykład.aiPrzykład:

Pani Ola jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1000 zł (netto). Jest osobą samotną. Wiele lat temu otrzymała mieszkanie komunalne. Zawsze sumiennie wywiązywała się z opłat za mieszkanie. W ubiegłym roku dowiedziała się, że budynek, w którym mieszka został odzyskany przez spadkobierców byłego właściciela. Nowi właściciel podwyższyli opłaty za mieszkanie z kwoty 350 zł do 760 zł. Nie była w stanie płacić tak wysokiej stawki. Powstało zadłużenie. Właściciele wypowiedzieli jej umowę najmu. Pani Ola złożyła wniosek do Wydziału Zasobów Lokalowych w swojej Dzielnicy o przyznanie mieszkania z zasobów Miasta Stołecznego Warszawy. Zarząd dzielnicy podjął uchwałę, że odmawiają zakwalifikowania pani Oli na listę osób oczekujących na przyznanie mieszkania. Jako powód podano, że Pani Ola zamieszkuje w zbyt dużym mieszkaniu (powierzchnia pokoi powyżej 6 metrów kwadratowych).

Co w takiej sytuacji może zrobić. Uchwała podjęta przez zarząd dzielnicy jest nie zgodna w uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Pani Ola może wezwać zarząd dzielnicy do usunięcia naruszenia. Jeśli zarząd dzielnicy nie zmieni uchwały, następnym krokiem jest złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. (na końcu tego rozdziału znajdują się wzory pism)

Tryb odwoławczy obowiązujący w wybranych sprawach

Rodzaj sprawy

Urząd
załatwiający sprawę

Organ
odwoławczy

Termin
wniesienia
odwołania

odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego

urząd miasta, urząd gminy

(w przypadku Warszawy – urząd dzielnicy)

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

14 dni od dnia doręczenia decyzji

odmowa przyznania zasiłku stałego

ośrodek pomocy społecznej

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

14 dni od dnia doręczenia decyzji

odmowa przyznania zasiłku dla bezrobotnych

starosta

(w jego imieniu załatwia te sprawy powiatowy urząd pracy)

wojewoda

14 dni od dnia doręczenia decyzji

odmowa przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

30 dni od dnia doręczenia decyzji

decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego

urząd miasta, urząd gminy

(w przypadku Warszawy – urząd dzielnicy)

wojewoda

14 dni od dnia doręczenia decyzji

uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania na listę osób oczekujących na przyznanie mieszkania komunalnego

zarząd dzielnicy

Wojewódzki Sąd Administracyjny

30 dni od otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia, a jeśli urząd nie odpowie na nasze wezwanie,to w ciągu60 dniod otrzymania uchwały

10.3. Czym się różni sąd cywilny od karnego

Posługując się dużym uproszczeniem można stwierdzić, że sąd cywilny to taki, który rozpatruje sprawy z zakresu prawa cywilnego, a sąd karny – sprawy z zakresu prawa karnego. Dla zwykłego zjadacza chleba prawo karne i prawo cywilne to jedno i to samo. O różnicach między jednym a drugim dowiadujemy się najczęściej dopiero wtedy, kiedy okoliczności zmuszają nas do zainteresowania się tematem.

Prawo cywilne – to gałąź prawa, która najprościej mówiąc, obejmuje relacje międzyludzkie. Reguluje stosunki prawne między podmiotami: osobami fizycznymi (np. Jan Kowalski) i osobami prawnymi (np. firma Jana Kowalskiego – spółka cywilna). Jakie stosunki prawne reguluje? Zaczynając od tych najprostszych, jak zakupy w sklepie spożywczym, poprzez dziedziczenie, aż po te skomplikowane, takie jak działalność spółek handlowych.

Postępowanie cywilne – dotyczy postępowania sądowego w sprawach z zakresu prawa cywilnego (np. sprawy dotyczące umów, odszkodowań), rodzinnego (sprawy małżeńskie, między rodzicami a dziećmi), opiekuńczego (kwestie opieki, kurateli), prawa pracy, ubezpieczeń społecznych oraz innych kategorii spraw (np. sprawy z zakresu ochrony zdrowia psychicznego, dotyczące aktów stanu cywilnego).

W sprawach cywilnych możemy występować przed sądem jako powód lub pozwany. Powód, składając pozew przeciwko drugiej stronie, czyli pozwanemu, decyduje o tym, czy sprawa trafi do sądu. Potem przed sądem toczy się spór, o rozwiązaniu którego decyduje sędzia.

Postępowanie cywilne dzielimy na procesowe i nieprocesowe.

W postępowaniu procesowym, które jest podstawowym modelem postępowania cywilnego (co do zasady każda sprawa cywilna podlega rozpoznaniu w procesie) występują strony, które mają sprzeczne interesy. Postępowanie procesowe wiąże się z koniecznością zeznawania na rozprawie i oczekiwania na wyrok sądu.

W postępowaniu procesowym rozpoznawane są na przykład sprawy o rozwód, o unieważnienie małżeństwa, o ustalenie ojcostwa, dotyczące wykonania umów, o odszkodowanie, o ochronę prawa własności i innych praw rzeczowych, z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Szczególnymi rodzajami postępowania procesowego są: postępowanie uproszczone, nakazowe i upominawcze.

Postępowanie nieprocesowe nie ma charakteru spornego, między jego uczestnikami nie ma konfliktu, nie występuje spór o prawo. Postępowanie nieprocesowe rozpoczyna wnioskodawca, składając do sądu wniosek. Natomiast pozostałe osoby, których postępowanie dotyczy, określa się mianem uczestników postępowania.

W postępowaniu nieprocesowym rozpoznaje się na przykład sprawy o uznanie za zmarłego, ubezwłasnowolnienie, dotyczące władzy rodzicielskiej, o przysposobienie, z zakresu opieki i kurateli, o stwierdzenie zasiedzenia, o zniesienie współwłasności, ustanowienie drogi koniecznej, stwierdzenie nabycia i dział spadku.

Ważnym postępowaniem nieprocesowym jest ponadto postępowanie wieczystoksięgowe.

Teraz poznajmy podstawowe informacje na temat prawa i postępowania karnego.

Prawo karne – to wszystko, co dotyczy przestępstw, a więc czynów zabronionych przez ustawę (kodeks karny) pod groźbą kary.

Postępowanie karne – to postępowanie mające doprowadzić do wykrycia i osądzenia sprawcy przestępstwa (np. zabójstwa, rozboju, spowodowania wypadku komunikacyjnego).

W sprawach karnych występujemy przed sądem w roli oskarżonego lub pokrzywdzonego. O tym, czy sprawa trafi przed sąd, decyduje prokurator, w niektórych tylko przypadkach, jak np. przy przestępstwie dotyczącym zniesławienia czy gwałtu ściganie zależy od woli pokrzywdzonego.

Postępowanie karne składa się z dwóch etapów: postępowania przygotowawczego i postępowania przed sądem. W jego toku możemy być podejrzanym lub oskarżonym.

Podejrzany to osoba, której przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa. Oskarżony to osoba, przeciwko której wniesiono już do sądu akt oskarżenia. Po wniesieniu do sądu aktu oskarżenia rozpoczyna się proces karny.

10.4. Kiedy pozew a kiedy wniosek

W poprzednim rozdziale dowiedzieliśmy się czym się różni postępowanie procesowe od nieprocesowego. Teraz poznamy różnicę między pozwem a wnioskiem.

Złożenie przez powoda pozwu do sądu rozpoczyna postępowanie procesowe. Jak zatem widać, potrzebna jest tu zawsze aktywność powoda, a formą właściwą jest pozew.

Inaczej sprawa wygląda w postępowaniu nieprocesowym. W tym wypadku sprawę wszczyna się składając wniosek, ale w niektórych sprawach sąd może wszcząć sprawę z urzędu. Nie zawsze jest więc potrzebna aktywność wnioskodawcy.

Do wniosku stosuje się przepisy o pozwie, czyli wniosek musi spełniać te same wymagania formalne jak pozew.

Pozew i wniosek to pisma procesowe.

Każde pismo procesowe powinno zawierać (art. 126 kpc):

  1. oznaczenie sądu, do którego jest skierowane – nazwa sądu i wydziału, adres;
  2. imię i nazwisko lub nazwę stron (wnioskodawcy/ów, uczestnika/ów), ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz dokładne adresy;
  3. oznaczenie rodzaju pisma – jego tytuł (czy jest to pozew czy wniosek);
  4. określenie wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe;
  5. oznaczenie żądania (tzn. o co jest wnoszony pozew/wniosek);
  6. uzasadnienie żądania ze wskazaniem dowodów na jego poparcie (dowody to: zeznania świadków, zeznania stron postępowania, dokumenty);
  7. opłatę sądową (jeżeli pozew/wniosek podlega opłacie);
  8. własnoręczny podpis;
  9. datę sporządzenia;
  10. wykaz załączników.

Uwaga.aiUwaga!

Bardzo ważne jest precyzyjne podanie adresów, gdyż na te adresy sąd będzie kierował korespondencję.

Pozew/wniosek należy sporządzić, oprócz egzemplarza dla sądu, w tylu odpisach, ilu jest pozwanych/uczestników postępowania + jeden egzemplarz dla powoda/wnioskodawcy w celu uzyskania potwierdzenia złożenia pisma.

Jeśli przygotowując pozew lub wniosek coś pominiemy, to nie oznacza, że takie pismo zostanie odrzucone – sąd wezwie nas do uzupełnienia braków formalnych. Jednak na uzupełnienie tych braków wyznaczy nam krótki czas (przeważnie 7 dni) i jeśli w tym czasie nie spełnimy wymagań sądu, to faktycznie nasze pismo będzie odrzucone, a sprawa się nie odbędzie.

10.5. Instancyjność sądów w sprawach cywilnych i skarga kasacyjna

W Polsce postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne. Oznacza to, że jeśli nie zgadzamy się z wyrokiem sądu pierwszej instancji, to możemy się od niego odwołać do sądu drugiej instancji. Musimy pamiętać, że odwołania adresujemy do sądu drugiej instancji, ale składamy je w sądzie, który wydał orzeczenie, czyli za jego pośrednictwem. W zależności od rodzaju sprawy sądem pierwszej instancji w sprawach cywilnych może być Sąd Rejonowy lub Sąd Okręgowy, zaś sądem drugiej instancji – Sąd Okręgowy lub Apelacyjny. Sąd Okręgowy jest sądem drugiej instancji dla Sądu Rejonowego, a Sąd Apelacyjny jest sądem drugiej instancji dla Sądu Okręgowego.

Większość spraw jest najpierw rozpatrywana przez Sąd Rejonowy jako sąd pierwszej instancji. Od tej reguły są jednak wyjątki. Oto przykładowe sprawy, dla których Sąd Okręgowy jest sądem pierwszej instancji:

Sąd Okręgowy jako sąd pierwszej instancji

Wyjątek – sprawy rozpatrywane przez Sąd Rejonowy jako sąd pierwszej instancji

sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych

sprawy o:

zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz o dodatki do zasiłku rodzinnego

świadczenie rehabilitacyjne

odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku z czynną służbą

ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności

świadczenie z tytułu funduszu alimentacyjnego

sprawy o prawa niemajątkowe wraz z dochodzonymi z nimi roszczeniami o prawa majątkowe

sprawy o:

ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka

ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa

rozwiązanie przysposobienia

sprawy o ubezwłasnowolnienie

sprawy o rozwód i separację

sprawy o ochronę praw autorskich i pokrewnych

sprawy o roszczenia wynikające z Prawa prasowego

sprawy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 75 tysięcy złotych

sprawy o:

alimenty

naruszenie posiadania

ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami

uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

rozpoznawane w elektronicznym postępowaniu upominawczym

sprawy o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni

sprawy o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji

sprawy odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem

Odwołanie do sądu drugiej instancji składamy w terminie trzytygodniowym. Jeśli zwróciliśmy się do sądu o sporządzenie uzasadnienia, wówczas termin złożenia odwołania wynosi dwa tygodnie od uzyskania uzasadnienia.

Uwaga.aiUwaga!

Sąd sporządzi uzasadnienie tylko na nasz wniosek, jeśli zostanie złożony w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia wyroku.

W szczególnych przypadkach, od orzeczenia sądu drugiej instancji, możemy się odwołać do Sądu Najwyższego poprzez złożenie skargi kasacyjnej.

Skargi kasacyjnej nie możemy przygotować i złożyć samodzielnie. Może ją sporządzić jedynie adwokat lub radca prawny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich, Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Dziecka.

Możemy zwrócić się do Sądu aby przyznał nam pełnomocnika z urzędu do przygotowania skargi kasacyjnej. Gdy Sąd przyzna nam pełnomocnika to jeszcze nie oznacza, że skarga zostanie przez niego sporządzona. Pełnomocnik zapoznając się ze sprawą może uznać, że nie ma podstaw do jej złożenia. Podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. W skardze można jedynie przedstawić Dodowy dotyczące naruszenia przepisów postępowania lub naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Prawo do złożenia skargi kasacyjnej nie przysługuje we wszystkich sprawach. Nie można jej złożyć w następujących sprawach:

  • o prawa majątkowe o wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 50 000 zł;

Wyjątkiem są sprawy o odszkodowanie z tytułu wyrządzenia szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.

  • z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych o wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł;

Wyjątkiem są sprawy dotyczące przyznania lub wstrzymania emerytury lub renty, a także sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem społecznym.

  • o rozwód i separację;
  • o alimenty;
  • o ustalenie nieistnienia małżeństwa lub o unieważnienie małżeństwa, jeśli jedna ze stron, po uprawomocnieniu się wyroku, zawarła związek małżeński;
  • o czynsz dotyczący najmu lub dzierżawy;
  • o naruszenie posiadania;
  • dotyczących kar porządkowych;
  • dotyczących świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych;
  • o deputaty lub ich ekwiwalent;
  • w sprawach rozpoznanych w postępowaniu uproszczonym.

Skargę kasacyjną wnosi się w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia sądu drugiej instancji.

O wniesienie skargi kasacyjnej możemy się także zwrócić do Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. W takim przypadku termin na wniesienie skargi wynosi sześć miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Jeżeli występowaliśmy o wydanie wyroku wraz z uzasadnieniem, wówczas termin wniesienia skargi kasacyjnej liczy się od chwili doręczenia nam orzeczenia z uzasadnieniem.

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w składzie trzech sędziów. Najczęściej skarga jest rozpatrywana na posiedzeniu niejawnym. Skarga może być rozpatrzona na rozprawie między innymi wówczas, gdy Sąd Najwyższy uzna, że przemawiają za tym istotne zagadnienia prawne lub, gdy zostanie przez skarżącego złożony taki wniosek.

Jeśli podczas rozpatrywania skargi pojawi się istotne zagadnienie prawne, które będzie budziło poważne wątpliwości, to Sąd Najwyższy może przekazać rozpatrywanie tego zagadnienia powiększonemu składowi sądu.

10.6. Kto i w jaki sposób może wnieść do sądu wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych?

Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się każdy, kto nie jest w stanie ponieść ich bez uszczerbku finansowego koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie z kosztów składamy do sądu, w którym ma się toczyć postępowanie, załączając jednocześnie formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Taki formularz jest przeważnie dostępny w budynku sądu w punkcie obsługi interesantów i na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Jeśli nie uda nam się uzyskać zwolnienia od kosztów sądowych, to  musimy uiścić opłatę.

Gdzie i w jaki sposób można uiścić opłatę sądową od pozwu/wniosku?

Opłatę sądową można uiścić w następujący sposób:

  • bezpośrednio w kasie sądu;
  • w formie znaków opłaty sądowej;
  • przelewem bankowym na numer rachunku danego sądu.

10.7. Wzory pism

Wzór wezwania do usunięcia naruszenia

Miejscowość, data ………………......

Swoje dane

Imię i nazwisko …..............................…………………….

Adres zamieszkania ……………….......................………

Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy ……………….

Miasta Stołecznego Warszawy Ul. ……………………........

Wezwanie do usunięcia naruszenia zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym

Pismem nr …….., które otrzymałem …….. r. zostałam poinformowana, że Zarząd Dzielnicy …………. m.st. Warszawy w dniu ……………………... podjął Uchwałę Nr ……., w której nie wyraził zgody na zakwalifikowanie mnie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu z zasobów miasta stołecznego Warszawy. Negatywna opinia Komisji Mieszkaniowej została podyktowana faktem iż w lokalu nr ………….. przy ul. ……………………, nie występuje zagęszczenie poniżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę. Zgodnie z par. 5 ust.2 pkt 2 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. ze zm. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy wobec osób będących byłymi lokatorami zamieszkującymi w lokalach znajdujących się w budynkach prywatnych, którzy byli zobowiązani do uiszczania czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy czyli z powodu zadłużenia nie stosuje się kryteriów określonego w par 4 pkt uchwały. W związku z tym mój wniosek powinien zostać rozpatrzony pozytywnie i powinienem znaleźć się na liście oczekujących na zawarcie umowy najmu. Wnoszę więc o zmianę uchwały nr ……. i umieszczenie mnie na liście oczekujących. Jeśli w ciągu miesiąca nie zostanę umieszczony na liście osób oczekujących na wynajem lokalu socjalnego złożę skargę do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

Z poważaniem

Wzór skargi do wojewódzkiego

sądu administracyjnego

Miejscowość, data ………………........

Wojewódzki Sąd Administracyjny

w …………………………………

ul………………………………….

Skarżący: ……………………....................................……

Swoje dane

Imię i nazwisko …..............................…………………….

Adres zamieszkania ……………….......................………

Organ administracji:

………………………….

………………………….

Skarga

na uchwałę Zarządu Dzielnicy ………………………… miasta stołecznego Warszawy nr ………………….. z dnia ………………………… w sprawie odmowy zakwalifikowania na listę osób oczekujących na przyznanie mieszkania z zasobów miasta stołecznego Warszawy.

Na podstawie art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym wnoszę skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy ………………… miasta stołecznego Warszawy nr ………………..z dnia …………………. zarzucając jej naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz Uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowanie lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy i wnoszę o stwierdzenie jej nieważności.

Uzasadnienie

W dniu ………………………zwróciłam się do Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy ………………. o zmianę uchwały Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania mnie na listę osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. W dniu ……………….. otrzymałam pismo nr …………………………………..informujące mnie, że Zarząd Dzielnicy nie widzi podstaw do zmiany uchwały i zakwalifikowania mnie na listę osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego.

Jestem osobą samotną, niepełnosprawną. Od roku …………. mieszkam w lokalu nr …………….. przy ul. ………………….. Do czasu przejęcia budynku przez prywatnych właścicieli sumiennie wywiązywałam się z opłat za mieszkanie. Nowi właściciele znacznie podwyższyli opłaty. Uiszczanie ich przekracza moje możliwości finansowe. Moim jedynym dochodem jest emerytura w wysokości………. Powstało zadłużenie, które stało się powodem wypowiedzenia mi umowy najmu zgodnie z art. 11 ust 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (…). Po uzyskaniu wypowiedzenia zwróciłam się do urzędu dzielnicy o przyznania mi mieszkania z zasobów miasta stołecznego Warszawy. Zarząd dzielnicy podjął uchwałę odmawiającą zakwalifikowania mnie na listę osób oczekujących na przyznanie mieszkania. Jako powód podano, ze zajmowane przeze mnie mieszkanie jest za duże, powierzchnia pokoi przekracza 6 metrów kwadratowych na osobę. Uchwała ta jest sprzeczna z zapisami uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowanie lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. § 5 ust 2 tej uchwały mówi, że wobec osób będących byłymi lokatorami zamieszkującymi w lokalach znajdujących się w budynkach prywatnych, którzy byli zobowiązani do uiszczania czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy czyli z powodu zadłużenia nie stosuje się kryteriów określonego w par 4 pkt uchwały. Spełniam kryteria tego zapisu. Dlatego uważam, że uchwała zarządu dzielnicy …………… nr …………….. podjęta została z naruszeniem prawa i z tego w względu nie może się ostać w obrocie prawnym. Wnoszę o stwierdzenie jej nieważności.

Podpis

Załączniki:

Odpis skargi

Umowa najmu lokalu

Wypowiedzenie umowy najmu

Pismo zarządu dzielnicy

Wezwanie do usunięcia naruszenia
oraz odpowiedź zarządu dzielnicy

Ogólny wzór wniosku

Miejscowość, data ………………........

Do Sądu Rejonowego w Warszawie

Wydział Cywilny

Adres …………………

Wnioskodawca: imię i nazwisko

Adres

Uczestnik/uczestnicy postępowania

Imiona i nazwiska, adresy

Wniosek o …………………..

Wnoszę o:

1.…………………………………………………………

2. w razie niestawiennictwa uczestników – rozpoznanie sprawy pod ich nieobecność

3. zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawcy kosztów poniesionych według norm przepisanych.

Uzasadnienie

Krótki opis przedmiotu wniosku.

Podpis

Załączniki:

1………………..

2 ………………..

3 ………………..

Ogólny wzór pozwu

Miejscowość, data ………………........

Do Sądu Rejonowego dla …………....………

Wydział Cywilny Adres ……....……………

Powód /Powódka: Imię i nazwisko

Adres

Pozwana/Pozwany: Imię i nazwisko

Adres

Pozew o ………………….

Wnoszę o: ……………………………………………………

Zasądzenie od pozwanej na rzecz Powoda kosztów procesu według norm przepisanych lub zwolnienie powódki z kosztów sądowych

Ewentualnie: rozpoznanie sprawy również pod nieobecność powoda

Nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności (np. przy pozwie o zapłatę).

Uzasadnienie

Krótki opis przedmiotu pozwu, opis sytuacji. Jeżeli jest to możliwe, to opisany fakt powinien być poparty dowodem, np. powódka zaciągnęła pożyczkę (dowód: umowa kredytowa).

Podpis

Załączniki:

1………………..……

2……………………...

Wzór wniosku o wydanie wyroku wraz z uzasadnieniem

Miejscowość, data ………………........

Swoje dane (imię i nazwisko) ………………........

Adres zamieszkania ………………........

Sąd Rejonowy dla Warszawy……..........……….

w …………………….

Wydział ……………………..

ul. …………………...

Sygn. akt ……………………

Wniosek

W dniu ………..… Sąd Rejonowy ……....……….. wydał wyrok w sprawie …………………….. sygn akt ……………………… Proszę o sporządzenie i doręczenie mi uzasadnienia tego wyroku.

Podpis

Podstawa prawna:

  1. Kodeks postępowania administracyjnego
    (Dz. U. z 2013 roku numer 267 jednolity tekst);
  2. Ustawa o samorządzie gminnym
    (Dz.U.2015.1515 t.j. ze zm.);
  3. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
    (Dz.U.2015.121 t.j., ze zm.).
  4. Kodeks postępowania cywilnego
    (Dz.U.2014.101 t.j., z późn. zm.).

11.1. Po co nam Internet?

Internet w dzisiejszych czasach pełni bardzo ważną rolę w życiu społeczeństwa. Właściwie trudno jest sobie wyobrazić sytuację jego nagłego braku, bowiem wykorzystujemy go praktycznie na każdym kroku, zarówno w pracy, jak i do rozrywki. Coraz więcej ludzi posiada już Internet we własnym domu, a osoby, które nie mają do niego dostępu określa się nawet mianem „wykluczonych cyfrowo”.

Internet ma tak szerokie możliwości, że jest w stanie zaoferować coś cennego dla przedstawiciela każdej profesji, grupy wiekowej oraz rodzaju zainteresowań. A co Internet może zaoferować seniorom? Na to pytanie postaramy się odpowiedzieć w dalszej części tego rozdziału.

Internet to przede wszystkim możliwość łatwej i taniej komunikacji pomiędzy ludźmi, między innymi za pomocą poczty elektronicznej, tj. e-mail. Seniorzy to częstokroć osoby samotne, a jednocześnie spragnione kontaktu z ludźmi. Tradycyjna poczta jest powolna, a rozmowy telefoniczne stosunkowo drogie, szczególnie jeśli chce się zadzwonić do rodziny czy przyjaciół w innym mieście czy kraju. Napisanie i wysłanie e-maila jest natomiast proste i szybkie, odpowiedź można otrzymać już po chwili, zaś koszt mieści się w ogólnej opłacie za abonament internetowy. Darmowe konto pocztowe oferuje szereg znanych portali internetowych, często wraz z możliwością utworzenia własnej strony internetowej. W wielu przypadkach trzeba się jednak liczyć z koniecznością wyrażenia zgody na otrzymywanie reklam na swoja skrzynkę pocztową, co może być uciążliwe, ponieważ w przychodzącej w dużej liczbie reklamach można przeoczyć ważne i oczekiwane wiadomości. Natłok reklam zmusza też co ustawicznego czyszczenia skrzynki z niechcianej korespondencji, co może być irytujące i zabierające czas. Jeśli jednak dobrze rozejrzeć się po dostępnych ofertach, to można znaleźć i takie, w których liczba reklam jest ograniczona do minimum, lub nawet wcale ich nie ma. Najbardziej radykalnym rozwiązaniem jest założenie własnej domeny internetowej, przez co będziemy mieli nie tylko pocztę wolną od wszelkich reklam, lecz również zarezerwowaną znaczną powierzchnię serwera na swoją stronę internetową.

Poczta elektroniczna nie wyczerpuje możliwości komunikacji seniora z ludźmi. Jeśli ktoś preferuje bardziej bezpośredni kontakt, to ma możliwość pisania i otrzymywania krótkich wypowiedzi na tak zwanych czatach, gdzie osoby o wspólnych zainteresowaniach mogą wymieniać się poglądami na interesujące ich tematy społeczne, polityczne czy życiowe. Wystarczy napisać zdanie czy dwa, kliknąć „wyślij”, a obecny po drugiej stronie rozmówca od razu otrzymuje naszą wiadomość i może na nią odpisać. Widać zatem, że czat zapewnia bardziej bezpośredni kontakt niż poczta elektroniczna. W „czatowych” serwisach internetowych funkcjonują tzw. „pokoje”, w których można rozmawiać z wybraną osobą lub też prezentować swoje wypowiedzi i poglądy na forum ogólnym, gdzie w rozmowie jednocześnie bierze udział wiele osób. Niektórzy spędzają na czatach całe wieczory, a nieraz i noce. Trzeba przyznać, że „czatowanie” może być bardzo wciągające, a w krańcowych przypadkach może przerodzić się w prawdziwe uzależnienie, o czym piszemy w rozdziale dotyczącym zagrożeń związanych z Internetem.

Są osoby, które preferują „rozmowę w cztery oczy” – widząc rozmówcę. Dla nich nieocenione usługi będą oddawać komunikatory internetowe, takie jak Skype. Można zatem bezpośrednio przekonać się, jak ładnie rośnie wnuczka i posłuchać jej gaworzenia, choć jest akurat gdzieś w świecie, gdzie jej rodzice, a nasze dzieci wyjechały „za chlebem”. Trzeba jednak zaznaczyć, że do korzystania z komunikatorów internetowych wymagane jest posiadanie nieco szybszego łącza internetowego, ponieważ przesyłany jest jednocześnie dźwięk i obraz. Wymagane minimum to 2 Mbit/sek przy której obraz przestaje mieć charakter „poklatkowy” a głos jest zsynchronizowany z obrazem. Obecnie ta prędkość przesyłu jest już w powszechnym użyciu, a koszt abonamentu doprawdy nie jest wysoki, nawet jak na kieszeń seniora żyjącego z renty czy emerytury.

Ludzie mają przeróżne zainteresowania i hobby, szczególnie seniorzy oddają się często pasjom, którym nie mogli się poświęcić w trakcie wytężonego życia zawodowego. Dla takich amatorów przeznaczone są rozmaite portale społecznościowe i fora dyskusyjne, na których można przedstawić swoją kolekcję skamieniałości, wymienić poglądy na tematy historyczne, społeczne, a nawet poznać kogoś interesującego, z kim chcielibyśmy spotkać się bezpośrednio, jak to się mówi potocznie „w realu”. Na forach internetowych istnieje możliwość zamieszczania nie tylko krótkich wypowiedzi, lecz również dłuższych form pisemnych: artykułów, wspomnień, itp. Wiele z forów umożliwia również wstawianie zdjęć, można zatem podzielić się z innymi uczestnikami forum obrazami rodzinnego miasta sprzed lat, znaleźć wspólne miejsca dziecięcych zabaw, czy zobaczyć sędziwego już kolegę z wojska tak, jak wyglądał on czterdzieści lat temu. Niezmiernie ważną funkcję pełni na forum jego administrator, który porządkuje wpływające informacje, lecz nie ingeruje w ich treść. Administrator dba również o zachowanie dobrych obyczajów i przestrzeganie przepisów prawa na forum.

Drugą, lecz nie mniej ważną funkcją Internetu, jest dostęp do informacji. Humorystycznie mawia się, że czego nie ma w Internecie, to nie istnieje, to się nie zdarzyło. Bieżące informacje ze świata polityki, gospodarki, kultury i sztuki, mody oraz wielu innych dziedzin przynoszą nam codziennie portale informacyjne, będące często po prostu internetowym wydaniem gazet, czasopism czy programów stacji telewizyjnych – dodajmy wydaniem całkowicie bezpłatnym.

W Internecie można sprawdzić rozkład jazdy pociągów, autobusów oraz komunikacji miejskiej, a nawet zakupić bilet. Dla osób starszych może być to szczególnie pomocne w przypadku niepełnosprawności ruchowej, łatwo jest bowiem dowiedzieć się, o której godzinie przyjedzie autobus niskopodłogowy.

Wszyscy wiemy, jak uciążliwe dla seniora może być dokonywanie wszelkich płatności – za mieszkanie, gaz, wodę i inne. Te ciągłe kolejki na poczcie! Choć osoby starsze są przyzwyczajone do posługiwania się gotówką, warto chyba przekonać się do założenia internetowego rachunku bankowego i dokonywania płatności za pomocą komputera – bez wychodzenia z domu. To wielka oszczędność czasu i sił. Konta internetowe oferuje już praktycznie każdy bank w Polsce.

Internet obejmuje swoim zasięgiem coraz więcej urzędów, co pozwala nam załatwić wiele spraw, począwszy od złożenia rocznego zeznania podatkowego, uzyskania rozmaitych zaświadczeń, składania podań (np. w ZUS), a wszystko to bez wychodzenia z domu, co dla osób niepełnosprawnych, np. ruchowo, może być wielką zaletą.

Dla seniora bardzo duże znaczenie może mieć możliwość uzyskania informacji na temat wizyt u lekarzy rożnych specjalności. Istnieją serwisy zawierające dane przychodni i lekarzy, w wielu z nich można sprawdzić terminy przyjęć, a nawet zarezerwować wizytę przez Internet, bez konieczności długotrwałego wydzwaniania, nie mówiąc już o wyczekiwaniu w kolejkach w przychodni.

Wielu seniorów, ze względu na stan zdrowia (nie każdy ma jeszcze siłę „latać po sklepach”), czy po prostu ze względu na własną wygodę, może być zainteresowanych zakupami w Internecie. W tym względzie ogromnym udogodnieniem są sklepy internetowe, gdzie towar można obejrzeć na załączonych ilustracjach, dokładnie zastanowić się nad zakupem bez ulegania „sztuczkom” sprytnych sprzedawców, a następnie zapłacić za niego przy użyciu bankowego konta internetowego lub – do wyboru – przy odbiorze przesyłki. Bardzo interesujące mogą być serwisy aukcyjne, na których można kupić wszystko: od mieszkań i samochodów, poprzez nowe i używane artykuły gospodarstwa domowego, elektronikę, ubrania, książki, płyty z muzyką i filmami, stare fotografie, zwierzęta żywe i wypchane, skończywszy na … wszystkim, dosłownie wszystkim, co da się sprzedać, o czym można się samemu przekonać wchodząc na jeden z takich portali aukcyjnych. Wystawca towaru określa swoją cenę minimalną. Zaczyna się aukcja, w której wygrywa ten, kto da więcej. W wielu przypadkach jest jednak dostępna jedynie opcja „kup teraz” co oznacza, że nie mamy możliwości licytacji przedmiotu zakupu i musimy kupić go za cenę żądaną przez sprzedawcę lub zrezygnować z zakupu. Dla seniora serwisy aukcyjne mogą być też źródłem niewielkiego, zawsze jednak nie do pogardzenia przychodu. Można na nich wystawić na sprzedaż zbędne przedmioty, które, choć jeszcze całkiem dobre, są nam już zupełnie niepotrzebne. Pamiętajmy jednak, aby w takich przypadkach ujmować te przychody w rocznym rozliczeniu PIT. Nie będziemy w tym miejscu przytaczać szczegółowych przepisów, ponieważ wykraczają one poza zakres tego opracowania. Informacje na ten temat zamieszczają serwisy aukcyjne, w razie wątpliwości można zasięgnąć rady w urzędzie skarbowym.

11.2. Jak i gdzie szukać informacji?

Miejscem, od którego zaczynamy szukać informacji w Internecie, jest tak zwana wyszukiwarka, która odpowie nam na zadane pytanie w postaci listy stron internetowych, na których są interesujące nas informacje. Z wyszukiwarki możemy przejść już bezpośrednio na żądaną stronę. Najpopularniejszą wyszukiwarką jest Google (adres internetowy http://www.google.pl), lecz są jeszcze takie wyszukiwarki, jak Yahoo (http://pl.yahoo.com/) oraz Altavista (http://www.altavista.com/). Bardzo szybkie komputery-serwery tych wyszukiwarek dzień i noc przeszukują miliony stron internetowych i zapisują w swoich bazach danych słowa i zwroty użyte na tych stronach. Jeśli ktoś na świecie użyje na swojej stronie zwrotu „zdrowie seniora”, to wyszukiwarki szybko się o tym dowiedzą i zapamiętają, aby w chwili, gdy wpiszesz ten zwrot w ich okienko wyszukiwania, po ułamku sekundy przedstawić ci listę wielu stron dotyczących tego zagadnienia. Dla podanego powyżej zwrotu Google przedstawia w ciągu 0,23 sekundy listę 34 500 stron, lecz bywa i tak, że lista liczy wiele milionów. Na przykład na hasło „zdrowie” Google odpowiada listą liczącą blisko 96 milionów pozycji, a „senior” – miliard sto czterdzieści milionów pozycji. Co znamienne, jeśli użyjemy zwrotu „zdrowie seniora” bez wzięcia w cudzysłów, to lista jest dłuższa niż z cudzysłowem, bo liczy 643 000 pozycji. Widzimy zatem, że w Internecie problemem jest raczej natłok informacji niż ich brak.

Jeśli chcemy szybko docierać do interesujących nas danych, powinniśmy poznać podstawowe zasady zadawania pytań wyszukiwarce. Przede wszystkim, wyszukiwanie polegające na wpisaniu pojedynczych słów jest zupełnie nieefektywne. Warto zastanowić się, czego właściwie szukamy i ująć cel poszukiwań w 2-3 wyrazowe hasło, najlepiej oddające istotę zagadnienia. Jeśli szukamy opieki nad seniorem w Warszawie, to wpiszmy „opieka senior Warszawa”. Otrzymamy wówczas listę liczącą „tylko” 1 190 pozycji”. Trzeba przyznać, że jest to i tak liczba stron praktycznie niemożliwa do przejrzenia. Wyszukiwarka podaje na jednym ekranie listę kilkunastu stron. Przeciętny użytkownik przegląda najwyżej dwa-trzy ekrany, dlatego twórcy stron internetowych dokładają wszelkich starań, aby ich strona znalazła się jak najwyżej na liście przeglądarki. Generalna zasada jest taka, że strona znajduje się tym wyżej na liście wyszukiwarki, im częściej jest odwiedzana, lecz właściciel strony może zapłacić za umieszczenie jego strony na eksponowanych miejscach listy, co jest jednak zaznaczane poprzez adnotację „Reklamy związane z: „Opieka nad Seniorem Warszawa” oraz lekkie podświetlenie na niebiesko lub umieszczenie na prawym marginesie głównej listy wyników. Na dole ekranu znajduje się lista proponowanych przez wyszukiwarkę zwrotów podobnych. W naszym przypadku będą to: „opieka nad seniorem wrocław” (wyszukiwarka ignoruje wielkie litery), „opieka nad seniorem kraków”, „opieka nad seniorem poznań”, „opieka seniora” itp. Można z nich skorzystać, jeśli wyświetlona lista nie spełnia naszych oczekiwań. Cóż, trzeba przyznać, że nawet takie zawężenie haseł wyszukiwania wyświetla listę wyników niemożliwą w praktyce do, choćby pobieżnego, przejrzenia.

Wobec ogromnego „szumu informacyjnego”, praktyczną zasadą jest przejrzenie najpierw pozycji z listy płatnych reklam, ponieważ wiodą one do stron internetowych firm profesjonalnie zajmujących się interesującym nas zagadnieniem. Nie możemy w tym poradniku podawać żadnych konkretnych przykładów, ale proszę sprawdzić samemu, że we wskazanych pozycjach listy znajdziemy strony internetowe domów opieki dziennej, serwisy kojarzące osoby poszukujące opiekunów z osobami pragnącymi podjąć pracę jako opiekunowie itp.

W wynikach wyszukiwania niejednokrotnie pojawiają się strony internetowe będące książkami teleadresowymi, zawierającymi listy stron o poszukiwanej przez nas tematyce. Warto na nie wejść, ponieważ zawierają często kilkadziesiąt odsyłaczy do stron o interesującej nas tematyce, co znacznie skraca czas wyszukiwania potrzebnych adresów.

Jeśli powyżej opisane sposoby wyszukiwania w Internecie wydają się skomplikowane, warto spróbować samemu. Wtedy może się to okazać zupełnie proste. Zachęcamy!

11.3. Strony www dla seniorów

W niniejszym rozdziale przedstawimy strony internetowe, które zostały stworzone specjalnie po to, aby zaspokajać specyficzne potrzeby seniorów. Oczywiście, seniorzy mogą korzystać z wielu innych serwisów internetowych według własnego uznania i potrzeb. Poniżej podano listę stron dla seniorów wraz z krótkim opisem ich zawartości.

Strony dla seniorów o charakterze ogólnym i wielotematycznym

  • http://www.senior.pl/ zawiera porady dla osób starszych pogrupowane w działy: zdrowie, praca, emerytura, finanse, hobby, edukacja, wakacje, pasje, rodzina, opieka;
  • http://www.utw.pl/ zawiera szeroki zakres informacji o działających w Polsce Uniwersytetach Trzeciego Wieku;
  • http://www.starszakiplus.pl/ to serwis dla aktywnej społeczności osób w wieku powyżej pięćdziesięciu lat, zawiera działy tematyczne, takie jak: forum seniora, porady, zdrowie, sport, aktywność;
  • http://iss.tnb.pl/news.php strona Internetowego Stowarzyszenia Seniorów zawiera aktywnie działające forum oraz szereg interesujących działów tematycznych dotyczących zainteresowań i hobby seniorów;
  • http://www.czas-seniora.pl/ to portal mający na celu niesienie pomocy osobom przeżywającym swoją jesień życia, autorzy portalu dążą do przełamywania stereotypów związanych ze starością;
  • http://www.mojaemerytura.zus.pl/ to portal stworzony w celu umożliwienia obliczania prognozowanej emerytury wypłacanej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (I filar) według dotychczasowych i nowych zasad;
  • http://www.opiekaseniora.pl/ jest największym i najbardziej znanym serwisem przeznaczonym dla poszukujących opieki nad osobami starszymi;
  • http://www.ksenior.pl/ zawiera multimedialne kursy komputerowe dla seniorów, fora dyskusyjne oraz działy poświęcone wielu zagadnieniom życia codziennego;
  • http://www.wakacjedlaseniorow.pl/europe-senior-tourism/ to portal zawierający oferty wakacyjne dla seniorów w Polsce i zagranicą realizowane w ramach programu „Europe Senior Tourism”. Można się z niego dowiedzieć, jak uzyskać dofinansowanie do wyjazdów.
  • http://www.upc.pl/akademia-e-seniora/#strona_glowna wprowadza seniorów w zagadnienia posługiwania się komputerem i surfowania w Internecie;
  • http://www.bycseniorem.pl/ zawiera najświeższe informacje o życiu, zdrowiu seniora, ubezpieczeniach, wydarzeniach kulturalnych i wielu innych dziedzinach życia;
  • http://www.dlaemeryta.pl/ to starannie opracowany portal zawierający szereg interesujących informacji w działach: zdrowie, czas wolny, kultura i edukacja, prawo i finanse, życie codzienne oraz specjalny dział „interaktywni” dla seniorów chcących szerzej korzystać z Internetu;
  • http://www.domyopieki.pl/ jest prezentacją placówek opiekuńczych: domów opieki, domów pomocy społecznej, zakładów opiekuńczo-leczniczych, portal zawiera informacje dotyczące zakresu świadczonych usług, warunków przyjęcia i pobytu, jak również odpłatności;
  • http://www.happysenior.pl/ zawiera wiele działów tematycznych, takich jak: kultura, księgarnia, hobby, prawo, forum, rozmaitości, turystyka, poznajmy się, medycyna, SPA, winiarstwo, ogłoszenia, produkty i inne.

Strony poświęcone zagadnieniom aktywności zawodowej seniorów

  • http://www.zysk50plus.pl/ jest portalem zrzeszającym zarówno pracodawców, jak i pracowników, zajmującym się sytuacją seniorów na rynku pracy, można na nim znaleźć interesujące informacje na temat rozwiązań służących aktywizacji zawodowej seniorów oraz wiadomości na temat szkoleń i warsztatów zawodowych;
  • http://www.zarzadzaniewiekiem.pl/ dotyczy projektu realizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, którego celem jest dostrzeżenie przez przedsiębiorców i menedżerów korzyści płynących z zatrudniania w firmach osób w wieku 50+;
  • http://www.50plus.gov.pl przedstawia program realizowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, promuje działania, które służą poprawie szans na rynku pracy osób w wieku 50+, pozwala znaleźć odpowiedzi na pytania z zakresu: prawa pracy, rynku pracy, ubezpieczeń społecznych, psychologii, zdrowia oraz kształcenia ustawicznego;
  • http://prawa-seniora.wieszjak.pl/ to kompendium wiedzy o przepisach prawnych dotyczących szerokiego zakresu zagadnień, takich jak: emerytury i renty, ubezpieczenia społeczne, zatrudnianie osób w wieku 50+, hipoteki odwróconej i innych;
  • http://www.dojrzaloscwsieci.pl/ przedstawia program mający na celu zjednoczenie firm, organizacji pozarządowych, urzędów oraz instytucji w dążeniu do zachęcania seniorów do aktywnego korzystania z Internetu.

Strony dotyczące aktywnego stylu życia seniorów

  • http://www.seniorzywakcji.pl/ przedstawia ogólnopolski konkurs dotacyjny realizowany przez Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę” ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, dotacje ze środków konkursu są przyznawane na realizację inicjatyw, które angażują osoby starsze do działania na rzecz otoczenia, promują współpracę międzypokoleniową i wolontariat osób starszych;
  • http://www.grundtvig.org.pl/ prezentuje jeden z elementów unijnego programu edukacji niezawodowej osób dorosłych „Uczenie się przez całe życie”;
  • http://www.centrumis.pl/ jest stroną internetową Centrum Inicjatyw Senioralnych w Poznaniu – organizacji koordynującej działania na rzecz poznańskich seniorów.

Unijne portale internetowe dla seniorów

  • http://www.age-platform.eu/ to portal stanowiący platformę wymiany doświadczeń ponad 165 organizacji, których celem jest reprezentowanie interesów ponad
    150-milionowej społeczności seniorów w Unii Europejskiej;
  • http://ferpa.etuc.org/ jest portalem Europejskiej Federacji Emerytów i Osób Starszych, liczącej ok. 10 mln członków, zajmującej się przeciwdziałaniem wykluczeniu społecznemu i ubóstwu;
  • http://www.helpage.org/ prezentuje działania realizowane przez Międzynarodową Organizację Ludzi Starszych, będącą globalną siecią organizacji walczących o prawa seniorów.

Strony internetowe zawierające szeroki zakres informacji o wolontariacie dla seniorów

  • http://www.ngo.pl/;
  • http://www.zysk50plus.pl/;
  • http://www.pomagambo.pl/;
  • http://www.e-wolontariat.pl/;
  • http://www.grundtvig.org.pl/;
  • http://www.wolontariat.org.pl/.

Inne przydatne dla seniorów strony zawierające szeroki zakres informacji dotyczących zdrowia, stylu życia, stanowiące forum wymiany doświadczeń i nawiązywania kontaktów

  • https://pl-pl.facebook.com/, pomaga kontaktować się z innymi osobami i udostępniać im różne informacje i treści. Obecnie jeden z czołowych portali społecznościowych w skali świata.
  • http://www.modnaseniorka.pl/ to porady stylistyczne i sklep odzieżowy dla seniorek, które chcą być elegancko i modnie ubrane;
  • http://www.intersenior.pl/ to pierwsza internetowa gazeta dla pokolenia 50+, zawiera szeroki zakres porad tematycznych dla seniorów, w tym: kultura i rozrywka, lekarz radzi, porady prawne, dom, ogród, hobby, sport i rekreacja, forum dyskusyjne i inne;
  • https://www.jestemwformie.pl/ jest portalem promującym zdrowy styl życia, odżywiania się i aktywność fizyczną seniorów;
  • http://www.spokosenior.pl/ prezentuje informacje na temat konkursu „Spoko senior”, mającego na celu znalezienie ciekawych, pozytywnych seniorów, pokazanie ich innym i udowodnienie, że nie starzeje się ten, kto nie ma na to czasu;
  • http://www.travel-senior.pl zawiera oferty turystyczne dla seniorów.

Oczywiście, przedstawione powyżej strony internetowe nie wyczerpują ogromnego zbioru dostępnych w Internecie wiadomości dotyczących seniorów. Warto jednak właśnie od nich zacząć surfowanie, ponieważ reprezentują wysoki poziom merytoryczny i wyróżniają się przyjaznym oraz estetycznym układem ułatwiającym odnajdywanie pożądanych informacji na różne tematy.

11.4. Gdzie można nauczyć się surfować w Internecie

Dla seniora pierwszą okazją do zetknięcia się z komputerem i Internetem mogą być zajęcia w Uniwersytecie Trzeciego Wieku. Wiele z tych instytucji organizuje kursy dostosowane do potrzeb i możliwości seniorów. Warto zatem zapoznać się z ofertą najbliższego uniwersytetu.

Szereg firm szkoleniowych przygotowało z myślą o seniorach odpowiednie dla nich kursy posługiwania się komputerem i surfowania w Internecie. Kursy są napisane przez wykładowców, mających doświadczenie w pracy z osobami starszymi. Materiał kursu przedstawiony w czytelny sposób, bez używania specjalistycznego języka, wprowadza seniora w świat komputera i Internetu. Materiały szkoleniowe pisane specjalnie powiększonym rozmiarem czcionki oraz liczne ilustracje, przedstawiające krok po kroku poszczególne czynności, sprawiają, że kurs jest dobrze dostosowany do potrzeb osób starszych. Kurs dostarcza praktycznej wiedzy, jak posługiwać się klawiaturą, myszką oraz drukarką. W jego trakcie można nauczyć się, jak przegrać zdjęcia z cyfrowego aparatu fotograficznego na komputer, wysłać e-mail, nagrać pliki na płytę CD, napisać i wydrukować tekst oraz, jak korzystać z darmowych komunikatorów. Zaletą takich kursów jest możliwość uczenia się w dowolnie wybranym miejscu, bez konieczności uczęszczania na zajęcia, zapewnienie przez cały kurs opieki osobistego nauczyciela oraz możliwość zdobywania wiedzy bez stresu i konieczności wiązania się sztywnymi terminami. Do uczestnictwa w kursie wystarczy posiadać komputer z dostępem do Internetu. Są to tzw. szkolenie „e−learningowe”. W Internecie znajduje się bardzo wiele ofert kursów, wystarczy w wpisać w okienko wyszukiwarki hasło „Internet dla seniorów”, aby uzyskać bardzo wiele adresów firm prowadzących kursy, zarówno eksternistyczne jak i stacjonarne.

Ponadto, jeśli komuś nie odpowiadają zorganizowane formy nauki, może poprosić młodszego członka rodziny o pomoc w zapoznaniu się z tajnikami Internetu. Wnuki na pewno nie ominą okazji pochwalenia się przed babcią czy dziadkiem swoimi umiejętnościami.

11.5. Korzyści z Internetu – tak, ale ostrożnie!

Internet pomimo wielu zalet i umożliwiania dostępu do przydatnych informacji, niesie ze sobą pewne zagrożenia. Poniżej omówiono niektóre z nich oraz podano metody zapobiegawcze.

  • Spam – podczas korzystania z poczty elektronicznej (e-maili) możemy otrzymywać wiadomości reklamujące różne produkty, nakłaniające nas do zaciągnięcia pożyczek, czy obiecujące niezawodne metody zbicia majątku. Spam będzie wprowadzał zamieszanie w naszej poczcie internetowej. Nie otwierajmy e-maili od nieznajomych ani kuszących wygraną.
  • Oszustwa – niekiedy zdarza się, że ludzie na aukcjach internetowych zamieszczają produkty na sprzedaż, których tak naprawdę nie mają. Kupujący wysyła pieniądze i nie dostaje towaru. Nie „klikajmy” stron internetowych informujących nas o wygranej, jeśli nie braliśmy udziału w żadnym konkursie, ponieważ jest to sposób na np. wyłudzenie od nas danych osobowych.
  • Wirusy – podczas wchodzenia na różne strony lub instalowania programów z niepewnych źródeł można łatwo „złapać” wirusa, który zakłóca pracę komputera.
  • Czaty – coraz więcej ludzi wchodzi na czaty i poznaje tam nowych znajomych. Jednak czasami prowadzą korespondencję z kimś innym, niż im się wydaje, ponieważ na czatach nie ma zwyczaju ani obowiązku przedstawiania się swoim nazwiskiem. Zamiast np. miłego seniora, po drugiej stronie czatu może siedzieć skłonny do żartów trzynastolatek.
  • Cyberprzemoc – wyzywanie się wzajemne, straszenie, poniżanie kogoś, publikowanie zdjęć, filmów które mogą kogoś ośmieszyć, obrazić, podszywanie się pod kogoś w celu wyrządzenia szkód jego dobrej opinii.
  • Uzależnienie – niektóre osoby wprost nie mogą oderwać się od komputera oraz Internetu. Surfując ponad miarę całymi godzinami zaniedbują bieżące obowiązki życiowe.
  • Pogorszenie wzroku – podczas długotrwałego patrzenia w monitor komputera może dojść do zmęczenia wzroku. Jeśli nie będziemy robić sobie odpowiednio często przerw, możemy doprowadzić do pogorszenia wzroku.

Nie należy się jednak przerażać. Istnieje wiele metod skutecznego zabezpieczenia się przed powyżej opisanymi zagrożeniami. Jak zapobiegać takim zagrożeniom?

  • Spam – należy założyć flirt antyspamowy, zaznaczać i usuwać takie wiadomości jako spam (następne nie będą przyjmowane przez nasz program pocztowy), nie wchodzić w różne linki oraz nie zapisywać na komputerze załączników, które znajdują się w podejrzanym mailu.
  • Oszustwa – należy przede wszystkim sprawdzić komentarze dotyczące danego sprzedawcy, przeczytać opinię innych na jego temat. Jeśli znajdziemy większą liczbę komentarzy negatywnych, lepiej wstrzymać się z zakupem.
  • Wirusy – należy zainstalować odpowiednie oprogramowanie antywirusowe i wykonywać skanowanie systemu przynajmniej raz w tygodniu.
  • Czaty – nie można wyjawiać osobistych spraw ludziom, których znamy tylko z używanego przez nich na czacie „nicku”. Zanim spotkamy się z osobą, z którą korespondujemy, poznajmy ją lepiej podczas rozmów, np. za pomocą komunikatora Skype. Unikniemy w ten sposób wielu przykrych niespodzianek. Nie ujawniajmy zbyt wielu, zbyt prywatnych informacji o sobie, jeśli nie ma to dobrego uzasadnienia.
  • Cyberprzemoc – nie mieszajmy się w spory innych, nie bierzmy udziału w kłótniach i przede wszystkim, sami nie używajmy przemocy w Internecie.
  • Uzależnienie – kontrolujmy czas spędzany przed komputerem.
  • Pogorszenie wzroku – pamiętajmy o odpowiedniej odległości od monitora, zastosujmy też specjalne szkła okularowe chroniące przed zmęczeniem wzroku.

Internet zapewnia duży stopień anonimowości osobom korzystającym z niego. Czy to tworząc konto poczty elektronicznej, czy rozmawiając na forum lub grupie dyskusyjnej, możemy podać swój „nick”, czyli pseudonim, imię przybrane, jakim będziemy posługiwać się w kontaktach z innymi użytkownikami Internetu. Dobrze to służy ochronie prywatności, lecz nie może być nadużywane. Trzeba zawsze pamiętać, że logując się do Internetu użytkownik pozostawia w nim ślad swojej bytności, który może zostać odczytany w przypadku, gdy naruszamy prawo, obrażamy innych, zamieszczamy niecenzuralne treści lub w inny sposób stajemy się uciążliwi dla społeczności internetowej. Naruszenia zasad współżycia społecznego lub dobrego wychowania mogą na nasz wniosek spotkać się ze zdecydowaną i szybką reakcją administratorów forów i grup dyskusyjnych. Jeśli klikniemy w przycisk „zgłoś naruszenie zasad” administrator weźmie „pod lupę” takiego „awanturnika” i, w najlepszym przypadku, po prostu zablokuje jego konto – wyrzuci go z dobrego towarzystwa. Jeśli zaś zachowanie użytkownika będzie miało znamiona czynu przestępczego, wtedy –cóż, kłania się pan prokurator. Powyższe zdania napisano nie po to aby straszyć potencjalnych użytkowników lecz po to, aby pokazać iż nie są bezbronni wobec różnorodnych form patologicznych prezentowanych tak w codziennym życiu jak i znajdujących, niestety, swoje odzwierciedlenie w Internecie. I jeszcze – dobra rada: powściągnijmy czasem nasz krewki język, zanim napiszemy coś pod wpływem emocji w Internecie. Zważmy, że możemy kogoś urazić albo naruszyć jego prawa. Umiar, jak zawsze w życiu, tak i w Internecie jest zawsze w najwyższej cenie.

Jak widać, choć Internet, jak każdy sposób kontaktu międzyludzkiego, może nieść pewne zagrożenia, to można ich uniknąć w stosunkowo prosty i skuteczny sposób.