Do góry

9| Szlachetne Zdrowie

09.ai

Pani Wanda ma 75 lat, od dawna leczy się na serce. Wielokrotnie z tego powodu przebywała w różnych szpitalach. W grudniu wybrała się w odwiedziny do kuzynki mieszkającej w Przemyślu. Tam źle się poczuła i z pomocą kuzynki udała się do najbliższego szpitala na izbę przyjęć. Trafiły do młodego lekarza, który nie chciał przyjąć pani Wandy twierdząc, że „nie jest z rejonu”. Na szczęście kuzynce pani Wandy udało się przekonać lekarza, aby zbadał chorą. Po badaniu okazało się, że pani Wanda musi zostać w szpitalu. Niestety w związku z brakiem miejsc, umieszczono ją na korytarzu. Kiedy lekarz przyszedł na wieczorny obchód, pani Wanda chciała się dowiedzieć, czy postawiono już diagnozę, co jej dolega i jakie są rokowania, ale lekarz nie udzielił jej żadnych informacji, a na dodatek był dla niej niemiły. To było dla pani Wandy zbyt wiele, wiedziała dobrze, że jako pacjentka ma swoje prawa i postanowiła ich dochodzić. Po wyjściu ze szpitala od razu zgłosiła się do Rzecznika Praw Pacjenta.

9.1. Prawa pacjenta

Prawo do ochrony zdrowia gwarantuje nam art. 68 Konstytucji RP nakładając na władze publiczne szczególny obowiązek zapewnienia opieki zdrowotnej m.in. osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku.

Konstytucja wprowadza zasadę równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, niezależnie od wieku czy sytuacji materialnej.

Jednak nie oznacza to niestety, że mamy prawa do otrzymania każdego świadczenia zdrowotnego. Niektóre rodzaje terapii są bardzo kosztowne, a ich skutki nie zawsze są pozytywne. Dlatego to Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) decyduje o zakwalifikowaniu danego pacjenta do określonego trybu leczenia lub usługi medycznej (w sytuacji, gdy Fundusz nie jest prawnie zobowiązany do ich dostarczenia). Dotyczy to jednak bardziej skomplikowanych i zaawansowanych metod leczenia oraz chorób przewlekłych.

Częściej, bo na co dzień spotykamy się ze świadczeniami podstawowej opieki zdrowotnej i dobrze, abyśmy w tym zakresie znali swoje prawa. Mamy między innymi prawo do:

  • świadczeń zdrowotnych odpowiadających aktualnej wiedzy medycznej, a w sytuacji ograniczonych możliwości, udzielenia odpowiednich świadczeń zdrowotnych;
  • do przejrzystej, obiektywnej i, opartej na kryteriach medycznych, procedury ustalającej kolejność dostępu do tych świadczeń;
  • natychmiastowego uzyskania świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie zdrowia i życia;
  • dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej stanu naszego zdrowia i udzielanych nam świadczeń medycznych;
  • żądania, aby udzielający nam świadczeń zdrowotnych lekarz zasięgnął opinii innego lekarza lub zwołał konsylium lekarskie (to samo dotyczy pielęgniarek);
  • udzielania nam świadczeń zdrowotnych z należytą starannością i w odpowiednich warunkach.

Na przykład:

  • sale chorych w szpitalu nie mogą być pomieszczeniami przechodnimi;
  • łóżka w salach chorych powinny być dostępne z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, a odstępy między łóżkami powinny umożliwiać swobodny dostęp do pacjentów;
  • sale chorych powinny mieć zapewniony bezpośredni dostęp do światła dziennego, a w przypadku nadmiernego naświetlenia pokoju, powinny zostać w nim zainstalowane urządzenia przeciwsłoneczne;
  • pokój na oddziale szpitalnym powinien być wyposażony w umywalkę z ciepłą i zimną wodą, dozownik z mydłem w płynie oraz pojemnik z ręcznikami jednorazowego użytku i pojemnik na zużyte ręczniki;
  • na szpitalnej izbie przyjęć powinno znajdować się co najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne wyposażone dodatkowo w natrysk i wózek-wannę przystosowane dla osób niepełnosprawnych, w tym poruszających się na wózkach inwalidzkich.

Jako pacjenci mamy ponadto prawo do:

  • uzyskania od lekarza przystępnej informacji o stanie zdrowia, diagnozie, proponowanych metodach leczenia, skutkach ich zastosowania czy zaniechania, rokowaniach (w sytuacjach wyjątkowych, gdy te rokowania są złe, lekarz może ograniczyć przedstawiane nam informacje, jeśli uzna, że tak będzie dla nas lepiej, w takich przypadkach dokładnie poinformowane zostaną upoważnione przez nas osoby);
  • zachowania w tajemnicy informacji o naszym stanie zdrowia, ograniczenie to nie obowiązuje tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy stanowiłoby to niebezpieczeństwo dla naszego życia lub zdrowia lub, gdy zachodzi potrzeba przekazania takich informacji innym członkom personelu medycznego;
  • wyrażania zgody na udzielanie świadczeń, w przypadku operacji i innych zabiegów niosących ze sobą podwyższone ryzyko musi to być zgoda wyrażona na piśmie; zasada ta nie obowiązuje tylko, gdy wymagamy natychmiastowej pomocy, a ze względu na wiek lub stan zdrowia, zgody takiej sami wyrazić nie możemy;
  • zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii lekarskiej; sprzeciw taki wnosi się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, w terminie 30 dni od wydania opinii, sprzeciw taki wymaga uzasadnienia i wskazania przepisu prawa, który został złamany;
  • intymności, prywatności i poszanowania godności, w tym także prawo do umierania w spokoju; pacjenci w stanie terminalnym mają prawo do środków łagodzących ból i cierpienie; przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych może być obecna bliska nam osoba (wyjątek: możliwość wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo pacjenta);
  • do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego; pacjent w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej ma prawo do kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami, ale ma także prawo odmawiać takich kontaktów;
  • opieki duszpasterskiej.

Gdy nasze prawa pacjenta zostaną naruszone, możemy dochodzić naprawienia szkód, rekompensaty, odszkodowania.

Przede wszystkim należy próbować załatwić sprawę na miejscu, zacząć od bezpośrednich przełożonych lub kierownictwa danej placówki medycznej.

Możemy także interweniować w wojewódzkim oddziale NFZ lub u Rzecznika Praw Pacjenta. Kolejnym krokiem może być złożenia skargi do Ministerstwa Zdrowia.

Jeśli doszło do poważnych naruszeń skutkujących rozstrojem zdrowia, do błędów lekarskich, zaniedbań, możemy wystąpić do sądu przeciwko lekarzowi czy zakładowi opieki zdrowotnej z powództwem cywilnym.

Ponadto w każdej sytuacji, gdy nie są przestrzegane nasze konstytucyjne prawa (do ochrony zdrowia, do równego traktowania) możemy się zwrócić do Rzecznika Praw Obywatelskich.

9.2. Kto ma prawo do bezpłatnej służby zdrowia?

Większość z nas podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i dzięki temu ma prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Prawie wszyscy należą do tego grona, są to m.in.:

  • pracownicy;
  • osoby prowadzące działalność gospodarczą;
  • rolnicy;
  • bezrobotni zarejestrowani w urzędach pracy (niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu);
  • renciści i emeryci, a także członkowie rodzin wszystkich wymienionych powyżej zgłoszeni przez nich do ubezpieczenia.

Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma wręcz obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny.

Uwaga.aiUwaga!

Wnuki mogą zostać zgłoszone tylko w przypadku, gdy żaden z rodziców nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego!

Do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mają także prawo niektóre osoby niepodlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie zgłoszone do ubezpieczenia przez członków rodzin, są to:

  • osoby ubogie, spełniające kryteria do uzyskania pomocy społecznej;
  • dzieci i młodzież do 18 roku życia;
  • kobiety w ciąży, w okresie porodu i połogu;
  • cudzoziemcy (na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE i umów międzynarodowych).

Nieubezpieczeni, nienależący do żadnej z powyższych grup mogą ubezpieczyć się dobrowolnie, ale w takim przypadku sami będą musieli opłacać za siebie składkę.

9.3. Co to jest pakiet onkologiczny?

Każdy z nas chce jak najdłużej zachować dobre zdrowie, jednak gdy przydarzy nam się choroba, musimy wiedzieć co nam przysługuje.

Od 1 stycznia 2015 r. pacjenci z podejrzeniem nowotworu są leczeni w ramach szybkiej terapii onkologicznej.

Pakiet onkologiczny to potoczne określenie aktów prawnych wprowadzających szybką terapię onkologiczną. W ramach tego pakietu powstała odrębna kategoria pacjentów oczekujących na udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu onkologii. Zmiany wprowadzone przez pakiet są różnie przez pacjentów oceniane. Z założenia miały one ułatwić nam życie, tzn. zapewnić pacjentom z nowotworami złośliwymi kompleksową opiekę na każdym etapie choroby, poprawić dostępność diagnostyki i leczenia nowotworów złośliwych, a także usystematyzować proces diagnostyczno-terapeutyczny. W tym celu wprowadzono karty diagnostyki i leczenia onkologicznego oraz wyznaczono maksymalne terminy na kolejne etapy leczenia.

Pierwszym krokiem jaki w ramach tego pakietu powinniśmy podjąć jest zgłoszenie się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który przeprowadzi z nami szczegółowy wywiad, oceni dolegliwości i w razie potrzeby zleci wykonanie dalszych badań. Jeśli na tej podstawie lekarz stwierdzi podejrzenie nowotworu złośliwego, to skieruje nas do właściwego specjalisty lub onkologa wystawiając kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego.

Kartę może wydać także lekarz specjalista w poradni ambulatoryjnej, jeśli leczymy się u niego i zdiagnozuje u nas nowotwór złośliwy. Ponadto możemy otrzymać tę kartę także w szpitalu, jeżeli w wyniku hospitalizacji, nawet gdy nie wiąże się ona z chorobą nowotworową, zostanie u nas wykryty nowotwór złośliwy.

Gdy już jesteśmy w posiadaniu karty diagnostyki i leczenia onkologicznego, to kolejne kroki powinniśmy skierować do lekarza specjalisty. Od momentu gdy zostaniemy wpisani na listę osób oczekujących na konsultację specjalisty do postawienia diagnozy nie powinno minąć więcej niż 9 tygodni.

Dalszy plan naszego leczenia powinien zostać opracowany przez tzw. Konsylium, czyli wielodyscyplinarny zespół specjalistów. Konsylium jest niezbędne do rozpoczęcia leczenia. Zbiera się ono w ciągu dwóch tygodni od naszego zgłoszenia się do szpitala. W konsylium mogą uczestniczyć także inne osoby, między innymi: pielęgniarka, psycholog albo inny pracownik medyczny.

Po ustaleniu planu leczenia konsylium wyznacza koordynatora, który będzie nadzorował nasz dalszy proces leczenia. Koordynator ma za zadanie wspierać nas na każdym etapie leczenia - udzielać informacji i pomagać w komunikowaniu się z innymi lekarzami.

9.4.Co może lekarz pierwszego kontaktu?

Lekarz medycyny rodzinnej, czy podstawowej opieki zdrowotnej nazywany także lekarzem pierwszego kontaktu, to specjalista leczący nas z różnego rodzaju chorób ogólnoustrojowych.

Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej zwiększyła rolę lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w opiece onkologicznej. Zostali oni wyposażeni w narzędzie ułatwiające diagnostykę onkologiczną.

Nowe zadania lekarzy rodzinnych polegają przede wszystkim na tym, że mogą oni zlecać więcej badań, m.in.: hematologicznych, biochemicznych i immunochemicznych z surowicy krwi, a także badań elektrokardiograficznych, ultrasonograficznych oraz spirometrię. Taka diagnostyka pozwala im potwierdzić lub wykluczyć konieczność naszej wizyty u specjalisty oraz zwiększa szanse na szybsze wykrycie ewentualnych zmian nowotworowych.

9.5. Wydatki na leki i rehabilitację – ulgi podatkowe

Jeśli jesteśmy osobą niepełnosprawną, to znaczny mamy ustalony stopień niepełnosprawności lub stopień niezdolności do pracy[1], to niektóre z wydatków, jakie ponieśliśmy w danym roku kalendarzowym możemy odliczyć od podatku. Również, jeśli mamy na utrzymaniu osobę niepełnosprawną (współmałżonka, własne dziecko, dziecko przysposobione, dziecko obce przyjęte na wychowanie, pasierba, rodzica, rodzica współmałżonka, rodzeństwo, ojczyma, macochę, zięcia lub synową), możemy skorzystać z tego odliczenia, ale tylko wtedy, gdy dochody tych osób niepełnosprawnych w danym roku nie przekraczają kwoty 9 120 zł.

Wydatki, które chcemy odliczyć muszą być związane z ułatwieniem nam wykonywania czynności domowych lub muszą to być wydatki poniesione na cele rehabilitacyjne. Przy corocznym rozliczeniu podatku dochodowego poniesione wydatki odliczamy od naszego dochodu.

Uwaga.aiUwaga!

Nie możemy odliczyć wydatków, na które otrzymaliśmy dofinansowanie na przykład z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Poniższa tabela pokazuje, które z wydatków możemy odliczyć od podatku i ewentualnie jakie dodatkowe warunki należy spełniać:

Szczegółowych informacji na temat odliczeń podatkowych można uzyskać pod numerem telefonu Krajowej Infolinii Podatkowej 801 055 055 (dla telefonów stacjonarnych) lub 22 330 03 30 (dla telefonów komórkowych lub dla osób dzwoniących z zagranicy).

9.6. Sanatoria

Uzdrowisko, potocznie nazywane sanatorium, na ogół dobrze nam się kojarzy, jako miejsce o szczególnych właściwościach leczniczych (klimat, naturalne złoża surowców uzdrowiskowych), w którym można podreperować zdrowie, skorzystać z pomocy lekarzy-specjalistów oraz odpocząć.

Udając się do sanatorium możemy sami pokryć jego pełny koszt albo skorzystać ze skierowania od lekarza w ramach świadczeń Narodowego Funduszu Zdrowia (jeśli spełniamy kryteria). W tym rozdziale piszemy wyłącznie o pobycie w sanatorium finansowanym ze środków NFZ.

Aby skorzystać z leczenia uzdrowiskowego musimy otrzymać skierowanie od lekarza (na podstawie zaleconych wyników badań) oraz zaświadczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do korzystania z określonych świadczeń (np. zabiegów fizykoterapii) w konkretnym uzdrowisku. Ostateczną decyzję w sprawie przyznania nam leczenia uzdrowiskowego wydaje wojewódzki NFZ naszego miejsca zamieszkania (lub oddział właściwy dla lekarza, który wystawił skierowanie, jeśli nie można określić miejsca pobytu osoby starającej się). Decyzję powinniśmy otrzymać na piśmie w ciągu 30 dni od wpłynięcia wniosku do oddziału. Wydanie decyzji może się przedłużyć maksymalnie o 14 dni z powodów proceduralnych, np. jeśli nie dołączyliśmy wszystkich wymaganych dokumentów. Wysyłając do nas negatywną decyzję NFZ musi podać przyczyny swojego stanowiska.

Z sanatorium możemy skorzystać nie częściej niż raz na 18 miesięcy (takie są aktualne zalecenia Ministerstwa Zdro-wia). Niestety musimy liczyć się z tym, że na pobyt w uzdrowisku finansowanym z NFZ poczekamy co najmniej kilka miesięcy.

Uwaga.aiUwaga!

Nie mamy wpływu na wybór sanatorium. Ostateczną decyzję podejmie oddział NFZ, który może, ale nie musi, wziąć pod uwagę wskazania naszego lekarza.

W sanatorium spędzimy czas od 6 do 28 dni. Długość naszego pobytu zależy m.in. od naszego stanu zdrowia, rodzaju schorzenia oraz zalecanego leczenia (np. ambulatoryjnego, szpitalnego). Kiedy już wiemy, że jedziemy do sanatorium, warto policzyć koszty naszego pobytu. Mimo że korzystamy z pobytu w ramach NFZ, musimy za nie częściowo zapłacić. Przewidując opłaty trzeba wziąć pod uwagę przede wszystkim:

  • koszty przejazdu w obie strony,
  • częściową odpłatność za wyżywienie i zakwaterowanie,
  • opłatę uzdrowiskową, w wysokości nie większej niż 3,33 zł dziennie.

Wysokość opłat za pobyt w uzdrowisku zależy od sezonu (więcej zapłacimy jadąc w terminie od maja do końca września; a od października do końca kwietnia opłata jest niższa) oraz od standardu zakwaterowania (np. czy pokój jest jednoosobowy, czy wieloosobowy, z pełnym węzłem sanitarnym, czy tylko umywalką). W tabeli poniżej znajdują się obowiązujące stawki za pobyt w sanatoriach (źródło: strona Ministerstwa Zdrowia www.mz.gov.pl – stan na październik 2015 r.):

Rodzaj zakwaterowania

I sezon – stawka w PLN

(od 01.10 do 30.04)

II sezon – stawka w PLN

(od 01.05 do 30.09)

pokój jednoosobowy z pełnym węzłem higieniczno-sanitarnym

28,8

36,1

pokój jednoosobowy w studiu

23,0

33,0

pokój jednoosobowy bez pełnego węzła higieniczno-sanitarnego

22,0

29,3

pokój dwuosobowy z pełnym węzłem higieniczno-sanitarnym

17,3

24,1

pokój dwuosobowy w studiu

14,6

22,0

pokój dwuosobowy bez pełnego węzła higieniczno-sanitarnego

12,5

17,3

pokój wieloosobowy z pełnym węzłem higieniczno-sanitarnym

11,0

13,1

pokój wieloosobowy w studiu

10,5

12,0

pokój wieloosobowy bez pełnego węzła higieniczno-sanitarnego

9,4

10,5

Więcej informacji na temat sanatoriów można uzyskać na stronie Ministerstwa Zdrowia www.mz.gov.pl w zakładce „uzdrowiska”.

9.7. Turnusy rehabilitacyjne

Inną, płatną formą pomocy łączącą aktywną rehabilitację z elementami wypoczynku są bardzo popularne turnusy rehabi-litacyjne. Ich oferta skierowana jest do osób niepełnosprawnych (posiadających ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności bądź niezdolności do pracy), które uzyskały skierowanie od le-karza. Pobyt na turnusie wypełniony jest zajęciami, które mają poprawić naszą sprawność, pomóc w nawiązaniu i rozwijaniu nowych kontaktów oraz pogłębianiu zainteresowań.

Uwaga.aiUwaga!

W przypadku turnusów rehabilitacyjnych możemy sami wybrać ośrodek, do którego chcemy się udać. Placówka musi jednak specjalizować się w leczeniu schorzeń, na które cierpimy. Przy wybieraniu ośrodka należy upewnić się, że jest on wpisany do rejestru ośrodków – spis ten jest do-stępny na stronie http://ebon.mpips.gov.pl/organizatorzy/.

Udając się na turnus, możemy sami pokryć jego pełny koszt albo skorzystać z dofinansowania ze środków Państwowego Fun-duszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Musimy o nie wystąpić przed turnusem.

Aby otrzymać dofinansowanie trzeba spełnić kilka warunków:

  • posiadać ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności bądź niezdolności do pracy,
  • zostać skierowanym na turnus rehabilitacyjny przez lekarza,
  • nie możemy pełnić funkcji członka kadry na turnusie ani być opiekunem innego uczestnika turnusu rehabilitacyjnego,
  • posiadać odpowiedni dochód nieprzekraczający:
  • - 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę w rodzinie,
    - 65% przeciętnego wynagrodzenia osoby samotnej.

Z dofinansowania z PFRON możemy skorzystać maksymalnie raz w roku na zasadach podanych poniżej:

  • dla osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności – 27% przeciętnego wynagrodzenia tj. 1040,82 zł,
  • dla osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności – 25% przeciętnego wynagrodzenia tj. 963,72 zł,
  • dla osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności – 23% przeciętnego wynagrodzenia tj. 886,62 zł.

Wysokość przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale 2015 r. wynosiła 3 854,88 zł.

W przypadku, w którym nasza sytuacja życiowa jest szczególnie trudna, możemy uzyskać wyższe dofinansowanie z PFRON – maksymalnie do 35% przeciętnego wynagrodzenia (tj. do 1 349,21 zł).

Wniosek o przyznanie dofinansowania ze środków PFRON wraz z wymaganymi załącznikami składamy osobiście lub za pośrednictwem poczty do powiatowego centrum pomocy rodzinie w naszym miejscu zamieszkania, natomiast w Warszawie miejscem złożenia dokumentów jest:

Stołeczne Centrum Osób Niepełnosprawnych przy ul. Gen. Andersa 5, 00-147 Warszawa tel. (22) 831 44 40 lub (22) 654 13 48.

PCPR rozpatruje wnioski w ciągu 30 dni od dnia złożenia kompletu dokumentów.

9.8. Skargi

Starość nie radość, jak mówi polskie przysłowie. Nie da się ukryć, że wraz z upływem wieku coraz częściej zaczynamy odczuwać dolegliwości zdrowotne i korzystać z opieki lekarskiej. Poziom medycyny wciąż się podwyższa. To, co pół wieku temu było ciężką chorobą, a wiek temu mogło przyczynić się do śmierci, obecnie jest szybko uleczalne. Powstają nowe leki i terapie po-magające nam powrócić do zdrowia, jednak nikt nie wynalazł jeszcze (i chyba nie wynajdzie nigdy) cudownego leku na upływ czasu. Zawód lekarza cieszy się bardzo wysokim poważaniem, jednak zdarza się, że z jakiegoś powodu nie jesteśmy usatys-fakcjonowani leczeniem, na przykład nie zlecono nam jakiś, naszym zdaniem, potrzebnych badań, zbyt długo czekaliśmy na wizytę u specjalisty lub doznaliśmy w trakcie leczenia uszczerbku na zdrowiu. W niniejszym rozdziale znajdziemy szereg informacji przydatnych w „potyczkach” ze służbą zdrowia. Dowiemy się, jakie są nasze podstawowe prawa i jak ich dochodzić. Wskazane zostaną instytucje, które mogą nam pomóc w ich egzekwowaniu. Są to nie tylko ciekawe, ale i ważne zagadnienia.

Jeżeli do naruszenia praw doszło w zakładzie opieki zdrowotnej (np. przychodni) lub praktyce lekarskiej lub pielęgniarskiej, która posiada kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ), a przedmiotem naruszenia jest nieprawidłowa realizacja świad-czenia (np. odmowa zlecenia pacjentowi koniecznych badań), możemy złożyć skargę w wydziale Skarg i Wniosków NFZ. W wyniku naszej skargi Fundusz może przeprowadzić kontrolę w takiej placówce, jak również wymierzyć jej karę finansową.

Jeżeli uważamy, że nasze prawa zostały naruszone przez NFZ, to warto skorzystać z pomocy Rzecznika Praw Pacjenta. Biuro Rzecznika udzieli także pomocy w działaniach przeciwko placówkom służby zdrowia (np. przychodni), w szczególności, jeżeli są to jednostki opieki psychiatrycznej. Pomocy możemy szukać pod ogólnopolską bezpłatną infolinią Rzecznika Praw Pacjenta: 800 190 590 (czynna pn. – pt. w godz. 9.00 – 21.00) oraz w Biurze Rzecznika Praw Pacjenta (al. Zjednoczenia 25, 01-829 Warszawa, tel. (22) 532 82 50).

W sytuacji, w której doświadczyliśmy zaniedbań i błędów lekarskich, ponosimy skutki niestarannego i niezgodnego z etyką zawodową wykonywania przez lekarza swojego zawodu albo jesteśmy przekonani, że lekarz naruszył przepisy wykonywania zawodu, powinniśmy złożyć skargę do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Okręgowej Izby Lekarskiej. Skargę składamy w miejscu, w którym świadczeń udziela pozwany (adresy regionalnych izb lekarskich można znaleźć na stronie www.nil.org.pl/xml/oil).

Uwaga.aiUwaga!

Rzecznik wszczyna postępowanie, którego celem jest wyciągnięcie konsekwencji zawodowych wobec oskarżonego lekarza, a nie przyznanie odszkodowania pacjentowi.

Ponadto, jeżeli w trakcie leczenia doszło do rozstroju naszego zdrowia, uszkodzenia ciała lub zakażenia, a my uważamy, że winę za to ponosi służba zdrowia, to możemy dochodzić z tego tytułu odszkodowania. W tym celu powinniśmy zwrócić się do Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych, która ustali, czy mamy rację. Należy złożyć wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego, formularz którego otrzymamy w siedzibie komisji lub pobierzemy ze strony internetowej urzędu wojewódzkiego.

Komisje funkcjonują przy urzędach wojewódzkich. Rozpoczęły swoją działalność od 1 stycznia 2012 r. i w związku z tym nie rozpatrują wniosków dotyczących wydarzeń, które miały miejsce przed tą datą.

Jeśli nasz bliski zmarł na skutek niewłaściwego – naszym zdaniem – leczenia, to również możemy dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia z tego tytułu. Wniosek w tej sprawie mogą złożyć tylko spadkobiercy zmarłego pacjenta. Informacje na temat dziedziczenia znajdziemy w rozdziale 1. pt. „Dziedziczenie – to warto wiedzieć”.

9.9. Ważne adresy

  1. Rzecznik Praw Pacjenta: bezpłatna infolinia 800 190 590 (czynne pn. – pt. w godz. 9.00 – 21.00) oraz Biuro Rzecznika Praw Pacjenta: ul. Młynarska 46, 01-171 Warszawa, tel. (22) 532 82 50; fax 22-532-82-30
  2. Stołeczne Centrum Osób Niepełnosprawnych przy ul. Gen. Andersa 5, 00-147 Warszawa tel. (22) 831 44 40 lub (22) 654 13 48.
  3. Kancelaria Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej:02-094 Warszawa, ul. Puławska 18 (wejście od ul. Rejtana) tel. 22 -542-83-24; fax 22-542-83-23; e-mail: oroz@warszawa.oil.org.pl
  4. Krajowa Infolinia Podatkowa 801 055 055 (dla telefonów stacjonarnych) lub 22 330 03 30 (dla telefonów komórkowych lub dla osób dzwoniących z zagranicy).

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta,
    (Dz.U.2012.159 t.j. z późn. zm.);
  2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą;
  3. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (Dz. U. 2012.361 j. t. ze zm. z dnia 26 lipca 1991 r);
  4. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
    (Dz.U.2015.581 t.j., z późn. zm.);
  5. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowisko-wym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych;
    (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 651);
  6. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego
    (Dz. U. 2012 r., poz. 14);
  7. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego
    (Dz. U. z 2009 r., nr 139 poz. 1136 z późn. zm.);
  8. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych
    (Dz.U.2007.230.1694 , z póżn. zm.);
  9. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
    (Dz.U.2011.127.721 t.j. z późn. zm);

    [1] Przez stopień niepełnosprawności należy rozumieć znaczny, umiarkowany lub lekki stopień niepełnosprawności, a na równi ze znacznym stopniem – całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji; na równi z umiarkowanym stopniem – całkowitą niezdolność do pracy, na równi z lekkim – częściową niezdolność do pracy.

rodzaj

wydatku

rodzaj

niepełnosprawności

maksymalna kwota do odliczenia w danym roku podatkowym

dodatkowe warunki

adaptacja i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

zgodnie z potrzebami wynikającymi z danej niepełnosprawności

przystosowanie pojazdów mechanicznych

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

zgodnie z potrzebami wynikającymi z danej niepełnosprawności

zakup i naprawa indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

za wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego

zgodnie z potrzebami wynikającymi z danej niepełnosprawności

zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

zgodnie z potrzebami wynikającymi z danej niepełnosprawności

odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

odpłatność za pobyt: na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, w zakładzie rehabilitacji leczniczej, w zakładach opiekuńczo-leczniczych, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

opłacenie przewodników

osoby niewidome ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu ze znacznym stopniem niepełnosprawności

do kwoty 2 280 zł

nie ma wymogu posiadania dokumentu potwierdzającego wysokość poniesionego wydatku, ale na żądanie Urzędu Skarbowego musimy przedstawić dowody potwierdzające prawo do tego odliczenia, między innymi należy podać imię i nazwisko opłaconego przewodnika

utrzymanie psa asystującego

osoby niewidome i niedowidzące ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności

osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu ze znacznym stopniem niepełnosprawności

do kwoty 2 280 zł

nie ma wymogu posiadania dokumentu potwierdzającego wysokość poniesionego wydatku, ale na żądanie Urzędu Skarbowego musimy przedstawić dowody potwierdzające prawo do tego odliczenia, między innymi certyfikat psa przewodnika

opieka pielęgniarska w domu

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

w czasie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się

usługi opiekuńcze

osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności

bez ograniczeń

opłacenie tłumacza migowego

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

kolonie i obozy

dzieci i młodzież niepełnosprawna oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia

bez ograniczeń

leki

bez względu na stopień niepełnosprawności

odliczenie w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł

potwierdzenie od lekarza specjalisty konieczności stałego lub czasowego stosowania leków

odpłatny przewóz na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne karetką transportu sanitarnego

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

dokument potwierdzający konieczność przewozu

odpłatny przewóz na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne środkami transportu innymi niż karetka transportu sanitarnego

osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz dzieci niepełnosprawne do lat 16

bez ograniczeń

używanie samochodu osobowego

osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności

do kwoty 2 280 zł

tylko w związku z potrzebami związanymi z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, samochód jest własnością lub współwłasnością osoby niepełnosprawnej, samochód jest własnością osoby, która ma na utrzymaniu osobę niepełnosprawną lub dziecko niepełnosprawne poniżej 16 roku życia, nie ma wymogu posiadania dokumentu potwierdzającego wysokość poniesionego wydatku, na żądanie Urzędu Skarbowego musimy przedstawić dowody potwierdzające prawo do tego odliczenia, między innymi potwierdzające zlecenie i odbycie niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych

odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego

bez względu na stopień niepełnosprawności

bez ograniczeń

związane z pobytem:

na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, w zakładzie rehabilitacji leczniczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży pełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia